Yargıtay kararı nasıl bulunur: resmî kaynaklar ve arama yöntemleri

Doğru kararı bulmak iki ayrı iştir: künyesini bildiğiniz bir kararın metnine ulaşmak ve somut uyuşmazlığınıza uygun kararları konusuna göre bulmak. İlki çoğu zaman birkaç dakika sürer; ikincisi araştırmanın asıl zamanını alır.

Bu rehberde kamuya açık resmî kaynakları, iki arama türü için uygulanabilir yöntemleri ve en sık yapılan hataları bir araya getirdik.

Resmî kaynaklar

Kamuya açık arama sistemlerinde her karar yer almayabilir ve kararlar kişisel verileri gizlenmiş hâlde yayımlanır. Bir kararı bulamamanız, o kararın var olmadığı anlamına gelmeyebilir; ancak künyesi eksik ya da tutarsız bir kararı dilekçede kullanmak için de gerekçe değildir.

• Yargıtay Karar Arama: Yargıtay'ın kamuya açık karar arama sistemidir. Daire ve kurul seçimi, esas ve karar numarası, tarih aralığı ve kelimeyle arama yapılabilir.
• UYAP Emsal Karar Arama: Yargıtay kararlarının yanı sıra bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerinin kamuya açılmış kararlarını da içerir. İstinaf aşamasındaki yaklaşımları görmek için yararlıdır.
• Resmî Gazete: İçtihadı birleştirme kararları Resmî Gazete'de yayımlanır. Bu kararların metnine ve yayım tarihine buradan ulaşılabilir.
• UYAP Avukat Portalı: Kendi dosyalarınızdaki kararlar ve bozma ilamları için esas kaynak burasıdır.

Yargıtay Karar AramaUYAP Emsal Karar AramaResmî Gazete

Künyesi bilinen bir kararı bulmak

1. Daireyi veya kurulu seçin. Esas numaraları daire bazında verildiğinden, yalnızca numarayla arama farklı dairelerden sonuç getirebilir.
2. Esas ve karar numarasını yıl ile birlikte girin. Numaranın yazımında yıl ile sıra numarası arasındaki ayrımı doğru kullanın.
3. Sonucu tarihle karşılaştırın. Bulduğunuz kaydın karar tarihi elinizdeki künyeyle uyuşmuyorsa künyede bir aktarım hatası olabilir.
4. Kararın tam metnini açın ve sonucunu okuyun. Bozma, onama ya da düzelterek onama sonucu, kararın sizin dosyanızdaki kullanım biçimini doğrudan etkiler.

Konuya göre karar aramak

Konuya göre aramada en sık sorun, çok genel kelimelerle binlerce sonuç almak ya da çok özel bir ifadeyle hiç sonuç alamamaktır. Aşağıdaki yöntemler bu dengeyi kurmaya yardım eder:

• Ayırt edici hukuki kavramla başlayın. Uyuşmazlığı en iyi anlatan terim çoğu zaman kararların gerekçesinde de aynen geçen terimdir.
• Aynı kavramın farklı yazımlarını deneyin. Kararlarda aynı kurum bazen farklı ifadelerle anlatılır; gündelik dildeki karşılığı ile teknik terimi ayrı ayrı arayın.
• Uyuşmazlık türüne bakan daire veya kurulu seçerek sonuçları daraltın. Aynı kavram farklı dairelerin önüne farklı bağlamlarda gelebilir.
• Tarih aralığını kullanın. Önce son yıllardaki kararlara bakıp yaklaşımın güncel olup olmadığını görmek, eski bir kararın bugün hâlâ geçerli olduğunu varsaymaktan daha güvenlidir.
• Tek bir kararla yetinmeyin. Aynı yönde birden fazla karar ve varsa karşı yönde verilmiş kararlar, mahkemenin karşısına çıkacak itirazları önceden görmenizi sağlar.

Genel kurul ve içtihadı birleştirme kararları

Hukuk Genel Kurulu ve Ceza Genel Kurulu kararları, çoğunlukla ilk derece ya da bölge adliye mahkemesinin Yargıtay'ın bozma kararına direnmesi üzerine verildiği için özel bir ağırlık taşır. Daireler arasındaki içtihat farklılıkları ise içtihadı birleştirme yoluyla giderilir. Bir konuda genel kurul kararı varsa araştırmaya oradan başlamak çoğu zaman en hızlı yoldur.

İçtihadı birleştirme kararları ise benzer hukuki konularda bağlayıcıdır ve Resmî Gazete'de yayımlanır. Bir daire kararının, sonradan verilmiş bir içtihadı birleştirme kararıyla çelişip çelişmediğini kontrol etmek önemlidir.

Sık yapılan hatalar

• Daire yapısındaki değişiklikleri gözden kaçırmak: Yargıtay'daki daire sayısı ve daireler arasındaki iş dağılımı zaman içinde değişmiş, bazı daireler kapatılmış ve dosyaları başka dairelere devredilmiştir. Eski bir karardaki daire numarası, bugün aynı uyuşmazlık türüne bakan daireyi göstermeyebilir.
• Kararın özetinden hüküm çıkarmak: Özet ve anahtar kelimeler kararın gerekçesini tam yansıtmayabilir.
• Sonucu okumadan gerekçeyi kullanmak: Bir kararın gerekçesindeki bir cümle, kararın bozma ya da onama sonucuyla birlikte değerlendirilmelidir.
• Dayanılan mevzuatın değiştiğini atlamak: Karar verildiği tarihteki kanun metnine dayanır; madde sonradan değişmiş veya iptal edilmişse kararın bugünkü değeri de değişebilir.

Lexara ile arama

Lexara, Yargıtay, Danıştay, bölge adliye mahkemeleri, Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararlarını da içeren 11,3 milyon karar ve 80 bin mevzuat belgesi üzerinde anlam ve kelimeyle birlikte arama yapar. Sorunuzu gündelik bir cümleyle yazabilirsiniz; sonuçlar üretilmiş metin değil, doğrudan veritabanındaki karar kayıtlarıdır ve her birinin künyesi ile metni birlikte gösterilir.

Hazır örnek aramaları kayıt olmadan inceleyebilir, planları fiyatlandırma sayfasında görebilirsiniz.

Hazır örneklerPlanlar ve fiyatlar

Sık sorulanlar

Resmî kaynaklar künyesini bildiğiniz kararı bulmak için yeterlidir. Uyuşmazlığınıza uygun kararları bulmak için Lexara'nın hazır örnek aramalarını inceleyebilirsiniz.