Semantik arama ile anahtar kelime araması arasındaki fark: içtihat araştırmasında hangisi, ne zaman

Lexara Hukuk Ekibi · Yayın: 3 Kasım 2026 · Güncelleme: 3 Kasım 2026

Anahtar kelime araması, yazdığınız kelimelerin karar metninde geçip geçmediğine bakar. Semantik (anlamsal) arama ise sorunuzun anlamına en yakın metinleri getirir; kararda sizin kullandığınız kelimeler aynen geçmese de aynı hukuki meseleyi tartışan kararları bulabilir.

İkisi birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısıdır. Bu rehberde her yöntemin içtihat araştırmasında nerede güçlü, nerede zayıf olduğunu ve ikisini birlikte nasıl kullanacağınızı anlatıyoruz.

Anahtar kelime araması: kesin ama kelimeye bağımlı

Kamuya açık karar arama sistemlerinin çoğu kelimeyle arama yapar. Danıştay Karar Arama'da olduğu gibi, kelimelerin tümünün birlikte geçtiği, herhangi birinin geçtiği ya da belirli kelimelerin geçmediği metinler ayrı ayrı aranabilir. Bu yöntem neyi aradığınızı tam bildiğinizde çok güçlüdür:

• Belirli bir terim ya da kalıp ifade geçen kararları bulmak (örneğin bir kurumun teknik adı).
• Belirli bir kanun maddesinin numarasıyla anıldığı kararları bulmak.
• Künyesi bilinen bir kararı esas ve karar numarasıyla bulmak.
• Belirli bir kelimeyi hariç tutarak sonuçları ayıklamak.

Anahtar kelime aramasının sınırları

• Aynı kavram farklı ifade edilir. Kararlarda aynı kurum bazen teknik adıyla, bazen açıklamasıyla anlatılır; sizin seçtiğiniz kelimeyi kullanmayan karar sonuçlara girmez.
• Türkçe eklemeli bir dildir. Kelimenin hangi ekle geçtiği, arama sisteminin ekleri nasıl işlediğine bağlı olarak sonuç kümesini değiştirebilir; kökü aynı kelimenin farklı biçimlerini ayrıca denemek gerekir.
• Çok genel kelime binlerce sonuç, çok özel kelime hiç sonuç getirir. Dengeyi bulmak için arama birkaç kez yeniden yazılır.
• Kelime geçiyor diye karar ilgili değildir. Aranan kelime kararda tarafların iddiası olarak ya da tamamen başka bir bağlamda geçiyor olabilir.

Semantik arama: anlamdan yola çıkar

Semantik aramada sorunuzu gündelik ya da hukuki bir cümleyle yazarsınız; örneğin "kiracı kira bedelini ödemediği için ihtarname çekildikten sonra tahliye istenebilir mi". Arama, bu cümlenin anlamına yakın pasajları içeren kararları getirir. Kararda sizin yazdığınız "ödemediği için" yerine "temerrüt" denmiş olsa da aynı meseleyi tartışan karar sonuçlara girebilir.

Bu yöntem özellikle şu durumlarda zaman kazandırır:

• Meselenin hangi terimle anıldığını henüz bilmediğinizde.
• Olayı müvekkilin anlattığı dille özetleyip ilgili kararlara ulaşmak istediğinizde.
• Aynı meseleyi farklı ifadelerle tartışan kararları tek aramada görmek istediğinizde.

Semantik aramanın sınırları

• Benzer ama aynı olmayan meseleler gelebilir. Anlamca yakın bir karar, sizin dosyanızdaki ayırt edici koşulu taşımayabilir; sonucun neden geldiğini görmek için ilgili pasajı okumak gerekir.
• Kesin ifade ve numara aramasında tek başına yetmez. Belirli bir esas numarası, madde numarası ya da kalıp ifade arıyorsanız kelime ve numara eşleşmesi daha güvenilirdir.
• Sonuç sırası bir hukuki değerlendirme değildir. Üstte çıkan karar en yakın metindir; en güncel ya da en bağlayıcı karar olmayabilir. Genel kurul ve içtihadı birleştirme kararlarını ayrıca kontrol edin.

İkisini birlikte kullanmak: pratik bir sıra

1. Meseleyi bir cümleyle yazın ve anlamsal aramayla geniş bir ilk küme alın.
2. İlk sonuçlardaki kararların kullandığı terimleri not edin; bunlar kararların gerekçesinde geçen asıl terimlerdir.
3. Bu terimleri zorunlu kelime olarak ekleyerek sonuçları daraltın ya da kelime aramasında kullanın.
4. Daire, mahkeme ve tarih aralığıyla süzün; önce son yıllardaki kararlara bakın.
5. Bulduğunuz kararın künyesini numarayla, resmî kaynakta doğrulayın ve tam metnini okuyun.

Lexara'da arama nasıl çalışır

Lexara'da uyuşmazlığı hukuki bir cümleyle yazarsınız; arama hem anlam hem kelime eşleşmesine bakar. Esas ve karar numarasıyla künye araması da yapılabilir. Sonuçlar üretilmiş metin değil, veritabanındaki karar kayıtlarıdır; her birinin künyesi ve ilgili pasajı birlikte gösterilir.

Detaylı İçtihat Araması'nda mahkeme ve tarih aralığı seçebilir; Zorunlu Kelimeler alanına her sonuçta mutlaka geçmesi gereken kelimeleri, Bağlamsal Terimler alanına sıralamayı etkileyecek terimleri ekleyebilirsiniz.

Emsal karar aramaYargıtay kararı nasıl bulunurDanıştay karar arama

Sık sorulanlar

Doğru yöntem, aradığınız şeye göre değişir: künye için numara, kalıp ifade için kelime, mesele için anlam. Lexara'nın hazır örnek aramalarında bu farkı kendiniz görebilirsiniz.